طراحی مدلی برای ارائه محتوای آموزشی شخصی سازی شده در بستر پرونده الکترونیک سلامت

shape
shape
shape
shape
shape
shape
shape
shape
پرونده الکترونیک سلامت

طراحی و پیاده سازی مدلی برای ارائه محتوای آموزشی شخصی سازی شده به شهروندان در بستر پرونده الکترونیک سلامت

نویسنده: تیم فنی شرکت تلاشگران جزیره رویا

مقدمه

یکی از مهمترین وظایف هر سیستم ارائه ­دهنده خدمات بهداشتی، آگاه­ سازی افراد نسبت به مسائل سلامت است. [۱] هر فرد در طول عمر خود دوره­ هایی از سلامت و بیماری را تجربه می­کند و در هر دوره نیازمند دریافت اطلاعات مناسب است. دسترسی به اطلاعات مناسب، شرط لازم برای توانمندسازی افراد و مشارکت فعال آنها در فرایند درمان و تصمیم­گیری است. [۲]

پرونده سلامت یک منبع اطلاعاتی غنی از وضعیت سلامت و سوابق پزشکی و درمانی فرد است. در سال­های اخیر با روند رو به رشد الکترونیکی شدن پرونده­ ها مسئله دسترسی بیمار به پرونده پزشکی­ اش بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته­ است[۳]. پرونده سلامت افراد بستر مناسبی برای ارائه اطلاعات مرتبط و شخصی شده به آنها می باشد. ارائه توضیحات در بستر پرونده از یک طرف موجب ارتقاء سطح خودآگاهی بیمار از شرایط و وضعیت بیماری­اش می­شود و از طرف دیگر جنبه آموزشی داشته و به ارتقاء سطح دانش و توانمندی بیمار کمک می­کند؛ خصوصا اینکه مطالب ارائه شده هدفمند و مرتبط با وضعیت و نیاز هر بیمار تنظیم شده ­باشد. مطالعات مختلف نشان داده­ اند که شخصی­ سازی اطلاعات متناسب با نیازها، خواسته ها و وضعیت سلامت فرد احتمال بکارگیری آن را افزایش می دهد. [۴, ۵]

براساس نظر Hawking و همکاران، شخصی ­سازی نه بصورت صفر و یک، بلکه بصورت یک طیف تعریف می­شود [۶]. در یک سر طیف محتوای عمومی[۱] هستند که تمایزی بین مخاطبین قائل نبوده و محتوای یکسان برای افراد متفاوت ارائه می­دهند، در سطح بعد محتوای هدفمند[۲] قرار می­گیرند که جمعیت مخاطبین را براساس ویژگی­های مشترک دسته­بندی می­کنند و اطلاعات را متناسب با خصوصیات هر زیرگروه تطبیق می­دهند. در این رویکرد فرض بر این است که اعضای هر گروه به اندازه کافی در نیازها و ویژگی­های اطلاعاتی همگن هستند و می­توان برای ارتباط با آنها از یک رویکرد واحد استفاده کرد. به تدریج روشهای شخصی­سازی متمرکزتر شدند و از فاکتورهای سطح جمعیت به ویژگی­های خاص و شخصی­تر مانند باورها و نگرش فرد پیش رفتند. شخصی­سازی در سطح فرد[۳]، بالاترین درجه­ی شخصی­سازی است که در آن محتوای اطلاعات متناسب با خصوصیات یک فرد خاص تنظیم می­شود.

شخصی سازی اطلاعات در سطح فرد از یک طرف نیاز به گستره وسیعی از داده ها در مورد جنبه های مختلف شخصیتی و سلامت فرد دارد، و از طرف دیگر نیازمند قواعد تحلیلی پیچیده و چند متغییره برای ارائه محتوای اطلاعاتی مناسب براساس این داده ها است. به دلیل پیچیدگی زیاد، این سطح از شخصی سازی بجز در حوزه های خاص و محدود هنوز بصورت گسترده محقق نشده است. به همین دلیل و با توجه به تنوع شرایط و حالات در پورتال سلامت شهروندان، مدل پیشنهادی ما برای ارائه اطلاعات مرتبط به افراد بصورت هدفمند بوده که براساس تعریف گروه های مشابه استوار است.

مدلهای مختلفی برای طراحی سیستم­های شخصی‌‎سازی اطلاعات ارائه شده­ اند که همه آنها در سه مولفه اصلی مشترک­ اند [۶-۱۱]. اولین مولفه، پروفایل بیمار است که مشخصات دموگرافیک، ویژگی­ ها، تمایلات و نیازهای اطلاعاتی وی را در سیستم مشخص می­کند. مولفه دوم، کتابخانه مطالب است که شامل مجموعه­ ای جامع از قطعات اطلاعاتی معتبر در حوزه سلامت مورد مطالعه می­باشد. سومین مولفه، الگوریتم و موتور شخصی­ سازی است که با برقراری ارتباط بین دو مولفه قبلی، قطعات اطلاعاتی مناسب را براساس وضعیت پروفایل بیمار شناسایی کرده و از کتابخانه مطالب استخراج می­ نماید. مدل پیشنهادی ما برای ارائه اطلاعات مرتبط در بستر پرونده سلامت براساس همین ساختار طراحی شده که در ادامه رویکرد پیاده سازی هر مولفه توضیح داده شده است.

هدف از تدوین طرح حاضر پیشنهاد مدلی برای ارائه محتوای آموزشی شخصی سازی شده به شهروندان در بستر پرونده الکترونیک سلامت است که در آن داده های پرونده سلامت به عنوان مبنای طراحی پروفایل استفاده شده و بسته های آموزشی منتشر شده توسط دفتر آموزش و ارتقا سلامت وزارت بهداشت و سایر سازمانهای معتبر در طراحی کتابخانه مطالب مورد استفاده قرار گرفته است. قطعات اطلاعاتی موجود در کتابخانه ممکن است در فرمتهای متن، تصویر، فیلم کوتاه، و یا ترکیبی از آنها باشند. این شیوه ارائه اطلاعات بر این فرض استوار است که ترکیب داده های پرونده بیمار با توضیحات مرتبط هم موجب توجه بیشتر و یادگیری بهتر مطالب توسط بیمار می­شود و هم خوداگاهی بیمار را در مورد وضعیت بیماری­اش افزایش می­دهد.

روش کار

مولفه های مدل ارائه اطلاعات در بستر پرونده سلامت افراد در شکل مشخص شده است.

مراکز بهداشت: مراقبت سطح ۱

داده ها شامل: مشخصات هویتی و شخصی، علائم و شکایات اصلی، تشخیصها، آزمایش، دارو

بیمارستها: مراقبت سطح ۲

داده ها شامل: مشخصات هویتی و شخصی، علائم و شکایات اصلی، تشخیصها، آزمایش، دارو، بستری، اقدامات جراحی

مراکز خصوصی: مراقبت سطح ۲

خودپایشی: اندازه گیری و ثبت وضعیت پارامتر مورد نظر توسط فرد شامل: وزن، فشارخون، قند و….

در سامانه یاس  که توسط شرکت تلاشگران جزیره رویا برای وزارت بهداشت طراحی گریده است، داده های فرد از منابع مختلف جمع آوری و ترکیب شده و بصورت یکپارچه به کاربران ارائه می شود. داده ها در ۵ بخش اصلی بصورت زیر دسته بندی شده اند:

  • مشخصات دموگرافیک
  • سبک زندگی
  • شکایت اصلی (علائم و نشانه ها)
  • تشخیص
  • اقدامات پزشکی (داروها و آزمایشات)

متناسب با دسته بندی تعریف شده برای داده ها، مطالب و اطلاعات مورد نیاز کاربر در ۳ حیطه اصلی سلامت و بیماریها، علائم و نشانه ها، و اقدامات پزشکی برنامه ریزی شده است که در ادامه رویکرد شخصی سازی اطلاعات در هر حیطه به ترتیب بررسی شده است.

** سلامت و بیماریها

رویکرد پیشنهادی برای شخصی سازی و ارائه اطلاعات در حیطه سلامت و بیماریها شامل دو مرحله است.

در مرحله اول شاخصی تحت عنوان “وضعیت کلی سلامت/ بالینی” فرد تعریف می شود که مبنای دسته بندی افراد است[۴]. این شاخص وضعیت سلامت یا بیماری فرد را مشخص می کند که براساس کدهای تشخیصی ICD-10 موجود در پرونده فرد تعیین می شود. طیف وسیعی از حالات سلامت و بیماری برای افراد مختلف وجود دارد که در نظر گرفتن تمامی این حالات در طراحی سیستم ممکن نیست. به همین دلیل دسته هایی با ویژگی های مشابه درنظر گرفته می شود. برای این منظور ابتدا لیست مشکلات و بیماریهای فعال برای هر فرد مشخص می شود. (بیماری فعال، بیماری است که فرد در حال حاضر درگیر درمان یا مدیریت آن است)

  • اگر لیست بیماریها فعال خالی باشد:
    • وضعیت پرونده بیمار از نظر ریسک فاکتورها ارزیابی می شود. دو دسته ریسک فاکتور مورد بررسی قرار می گیرد: سبک زندگی و متابولیک. ریسک فاکتورهای سبک زندگی شامل تغذیه، فعالیت بدنی، سیگار و ریسک فاکتورهای متابولیک شامل وزن، فشار-قند-چربی خون است.
      • اگر هیچ ریسک فاکتوری برای فرد مثبت نباشد وی در گروه سالم ایده ال دسته بندی می شود.
      • در غیر این صورت در گروه در معرض خطر قرار می­گیرد که برحسب تعداد ریسک فاکتورهای در یکی از سه سطح ریسک کم-متوسط-زیاد دسته بندی می شود.
    • در صورت خالی نبودن لیست بیماریهای فعال، کدهای تشخیصی ثبت شده در پرونده فرد از نظر حاد، مزمن، یا سانحه بودن دسته بندی می شوند.
      • کدهای تشخیصی مربوط به بیماریهای مزمن بدون در نظر گرفتن مدت زمان سپری شده از تشخیص بصورت مستقیم وارد لیست فعال می شوند (با فرض اینکه مشکلات مزمن تا پایان عمر ادامه دارند)
      • در مورد بیماریهای حاد و سوانح، عاقبت بیماری بررسی می شود چنانچه مقداری برای آن ثبت نشده باشد، با فرض اینکه فرد هنوز درگیر بیماری است وارد لیست فعال می شود.
    • در مرحله بعد لیست بیماریهای فعال از نظر تعداد مشکلات مورد بررسی قرار میگیرد که ممکن است شامل یک یا چند مورد باشد. چنانچه چند مشکل بصورت همزمان برای فرد وجود داشته باشد حالات زیر ممکن است:
    • بیش از یک بیماری مزمن
    • بیش از یک بیماری حاد
    • ترکیب بیماریهای مزمن و حاد

به این ترتیب هر فرد براساس وضعیت کدهای تشخیصی ثبت شده در پرونده در یکی از دسته های تعریف شده قرار میگیرد.

برای حالتی که چندین بیماری بصورت همزمان وجود داشته باشند لازم است بیماریها براساس ضابطه ای نسبت بهم اولویت بندی شوند. این ضابطه می تواند براساس فاکتورهایی مانند مدت زمان سپری شده از تشخیص بیماری، شدت بیماری، درجه خطرناکی یا میزان تهدیدکننده بودن بیماری باشد[۵].

الگوریتم دسته بندی افراد براساس وضعیت کلی سلامت

پیشنهاد: تعلق فرد به هر دسته می تواند بصورت فازی و نسبی باشد یعنی فرد در هر مقطع درجاتی سالم یا بیمار است و به همین نسبت درصدی از اطلاعات مربوط به هر دسته به وی ارائه می شود. در این حالت به یک فرمول فازی برای تعیین میزان تعلق فرد به هر دسته نیاز است.

در مرحله دوم برای هر حالت یک استراتژی ارائه اطلاعات مناسب تعریف می شود. در استراتژی ارائه اطلاعات موارد زیر مشخص می شود: هدف از ارائه اطلاعات، نوع اطلاعات، عناوین موضوعی، شیوه ارائه مطالب شامل محل و فرمت نمایش آن. همانطور که در جدول زیر مشخص است برای شناسایی مطالب مرتبط در حیطه سلامت و بیماریها از رویکرد فیلتر دو سطحی استفاده شده است. فرایند شخصی­سازی در دو سطح انجام شد: ابتدا وضعیت کلی بالینی فرد ارزیابی شده و در یکی از گروه های تعریف شده قرار می­گیرد. پس از آن براساس شرایط خاص هر گروه، عناوین و موضوعات مرتبط مشخص می شوند و درنهایت توصیه­ها به ترتیب اولویت در صفحه نمایش داده خواهد شد.

در جدول زیر، قواعد شخصی­سازی با تحلیل وضعیت سلامت فرد، عناوین موضوعی مرتبط را در کتابخانه مطالب شناسایی می­کند. هر سلول جدول یک قاعده تصمیم گیری به فرم اگر-آنگاه است که وضعیت پروفایل فرد را به عناوین موضوعی مناسب از کتابخانه نگاشت می­دهد.

 

         کتابخانه           

پروفایل

فیلتر سطح ۱ فیلتر سطح ۲ استراتژی ارائه اطلاعات
سالم ایده آل Optimal health دموگرافیک هدف: حفظ وضعیت فعلی

نوع اطلاعات: سبک زندگی سالم، یاداوری چک آپ دوره ای و تستهای غربالگری، توصیه های پیشگیرانه برحسب گروه سنی

در خطر At risk عوامل خطر (سبک زندگی، متابولیک) مدت ابتدا

وخامت

هدف: تغییر رفتار، مانیتورینگ، پیشگیری

نوع اطلاعات: فیدبک، انگیزشی، توصیه مراقبتی، پیامدها

بیمار Patient نوع بیماری (حاد)

mild/moderate/ severe

مرحله بیماری (Disease Stage):

تازه تشخیص

هدف: دانش درمورد روند/ سیر بیماری و درمان، مزایا و معایب گزینه های درمانی مختلف، مدیریت علائم، پیش اگهی بیماری، مصرف منظم دارو

نوع اطلاعات: دانش پزشکی

در حال درمان هدف: مدیریت علائم،

نوع اطلاعات: دانش پزشکی،

تاخیر/غیبت در درمان یاداور پیگیری درمان
بهبود، فوت ندارد
نوع بیماری (مزمن)

Early/advance stage

تازه تشخیص هدف: درک ماهیت بیماری و سیر درمان، پذیرش بیماری، پیشگیری ثانویه، مصرف منظم دارو

نوع اطلاعات: دانش پزشکی

مراحل اولیه/ پیشرفته هدف: خود مدیریتی، شناسایی علائم خطر و روش مدیریت آن، مدیریت احساسات

نوع اطلاعات: دانش پزشکی، روان شناختی

نوع بیماری(سوانح) بازتوانی تمرینات و مراقبتهای خانگی

 

ممکن است در مقاطعی وضعیت فرد ثابت و بدون تغییر باشد که در این صورت استراتژی ارائه اطلاعات برای او یکسان خواهد بود. برای آنکه محتوای ارائه شده در این مقاطع، تکراری نباشد، در کتابخانه مطالب برای هر موضوع چندین قطعه پیام مستقل طراحی شد که هریک به جنبه­ی خاصی از موضوع مورد نظر می­پردازد. الگوریتم شخصی­سازی تاریخچه­ای از پیامهای ارائه شده به هر بیمار را حفظ می­کند و هنگام تولید سند جدید از بین پیامهایی که تا به حال به فرد ارائه نشده انتخاب صورت می­گیرد.

همانطور که در جدول مشخص است یکی از انواع اطلاعاتی که به افراد ارائه می شود بازخورد در مورد عملکرد آنهاست. هدف از پیام­های فیدبک آگاه­سازی بیمار درمورد وضعیت سلامت و عملکرد وی در طول زمان است. طراحی این پیامها براساس مقایسه­ی داده­های بیمار با معیارهای مختلف انجام می­شود. برحسب آنکه مبنای مقایسه چه باشد انواع مختلفی از فیدبکها وجود دارد. در این مدل از دو نوع متداول آن یعنی فیدبک توصیفی و فیدبک عملکردی استفاده شده است. در فیدبک توصیفی، وضعیت فعلی آزمایشات بیمار با مقادیر مرجع مقایسه می­شود، و در فیدبک عملکردی مبنای مقایسه وضعیت قبلی بیمار است.

نوع دیگری از اطلاعات مشخص شده درجدول مربوط به مدیریت حالات روحی روانی است. مواجهه دائمی با چالش مراقبت و نگرانی از ابتلا به عوارض کوتاه و بلند مدت در بیماریهای مزمن، احتمال ابتلا به اختلالات روان­شناختی را در این بیماران افزایش می­دهد. به همین دلیل توجه به مسائل روانی و انگیزشی، یک فاکتور مهم و تاثیرگذار در کیفیت تبعیت بیماران از فعالیتهای خودمراقبتی شناخته شده است. مطالعات نشان داده­اند اگر بیمار آمادگی پذیرش و بکارگیری توصیه­های خودمراقبتی را نداشته باشد، این توصیه­ها حتی در بهترین شکل ارائه چندان تاثیرگذار نخواهد بود.

** علائم و نشانه ها

ساختار اطلاعاتی برای علائم و نشانه­ ها عبارت است از نام نشانه، تعریف، علائم تشخیصی، علل بروز، و توصیه­ های پیشگیری و درمان

** اقدامات پزشکی

یکی از حوزه های سوال بر انگیز و اضطراب آور برای بیماران انجام اقدامات پزشکی است. اقدامات پزشکی ممکن است با هدف تشخیص یا درمان انجام شوند و می تواند بصورت جراحی یا غیر جراحی باشد. ارائه اطلاعات در این رابطه هم شامل توصیه های لازم برای آماده سازی فرد پیش از انجام اقدام پزشکی است و هم توصیه های مراقبتی پس از انجام آن. در ادامه مدل ارائه اطلاعات برای دو گروه متداول تر اقدامات پزشکی یعنی آزمایشات و داروها توضیح داده شده است.

*آزمایشات

تست های آزمایشگاهی یکی از ابزارهای پرکاربرد برای کمک به پزشکان در تشخیص صحیح بیماری و همچنین ارزیابی اثربخشی درمان است. آگاهی بیمار نسبت به وضعیت آزمایشات و سیر تغییرات آن در طول زمان می تواند به بهبود مشارکت وی در فرایند درمان کمک کند. یافته ها حاکی از آن است که بسیاری از مردم فارغ از نتیجه خوب یا بد تست، علاقه مند به دانستن اطلاعات موجود در نتایج آزمایشات خود هستند.

استفاده گسترده از اصطلاحات اختصاری و اعداد در برگه نتایج آزمایشگاهی، درک و تفسیر اطلاعات آن را برای بیمار دشوار می نماید، از این روی استراتژی ارائه اطلاعات در حیطه آزمایشات شامل:

  • توضیح مختصری در مورد نقش و اهمیت پارامتر مورد سنجش در بدن،
  • بازه نرمال تست
  • وضعیت فرد در رابطه با آن آزمایش است که متناسب با آن یک پیام در رابطه با نشانه ها، علل بروز اختلال، پیامدهای وجود اختلال در پارامتر مورد نظر، و یا یک توصیه مراقبتی تکمیل می گردد.

قالب پیشنهادی برای پیام های این حیطه بصورت تمپلیت متنی است که شامل یک بخش ثابت هستند که قالب کلی پیام را مشخص می­کند و یک یا چند بخش متغییر که متناسب با داده­های هر بیمار تکمیل می­شود.

در سامانه یاس نتایج آزمایشات فرد توسط ارائه کنندگان خدمات سلامت در سیستم ثبت می شود و پس از آن فرد می تواند توضیحات و تفسیرهای کمکی را بر روی این اطلاعات مشاهده و مطالعه نماید. لازم به ذکر است که با توجه به پیچیدگی و تاثیر فاکتورهای متعدد در ارائه یک تفسیر کلی از برگه آزمایش، در مدل پیشنهادی هر پارامتر آزمایشی بصورت مستقل مورد بررسی و تفسیر قرار میگیرد و بنا به درخواست کاربر توضیحات هر پارامتر آزمایشی در کادر مجزا ظاهر می شود.

 

*داروها

دارو  یکی از مهم ترین اجزای پیشگیری و درمان بیماری ها است. استراتژی ارائه اطلاعات در حیطه داروها شامل:

  • دستور العمل مصرف دارو (تعداد، زمان مصرف، دوز، طریقه مصرف)،
  • هدف از تجویز آن،
  • مکانیزم اثر،
  • عوارض جانبی دارو،
  • تاریخ شروع و تاریخ خاتمه مصرف دارو است.

عدم تبعیت دارویی با پیامدهای ضعیف درمانی و پیشرفت عوارض و نشانه های بیماری و ویزیت بیشتر بستری بیمارستانی و صرف هزینه و منابع درمانی بیشتر همراه است. ارائه اطلاعات مناسب در این رابطه می تواند بهبود تبعیت بیماران را در پی داشته باشد.

نقاط قوت مدل

  • ارائه به موقع اطلاعات معتبر و مرتبط با فرد
  • متصل کردن پرونده با محتوای مناسب از منابع اموزشی بیمار
  • تعریف یک ساختار اطلاعاتی مجزا برای هر بخش از پرونده
  • انتظار می رود ارائه اطلاعات در بستر پرونده سلامت به افراد کمک کند تا با آمادگی بیشتری در جلسات ویزیت حاضر شوند و ارتباط کارآمدتری با کادر درمان برقرار نمایند.

نقاط ضعف مدل

مبنا قرار دادن پرونده به عنوان منبع شناخت مخاطب تنها امکان ارائه اطلاعات براساس جنبه­های مرتبط با وضعیت پزشکی فرد را فراهم می­آورد؛ در حالیکه بخش مهمی از اطلاعاتی که باید به افراد ارائه شود توصیه­های انگیزشی مرتبط با باورها، ارزشها، عادات رفتاری است که معمولا داده­ای برای آن در پرونده ثبت نمی­شود.

پیشنهادات

  • بارگذاری مستقیم داده از دستگاههای پایشگر مانند اندازه گیری فشارخون، قندخون، ضربان قلب
  • امکان پرسش و پاسخ
  • شخصی سازی پیامها از لحاظ سایز، میزان سادگی یا تخصصی بودن متن، و لحن بیان
  • هر اصطلاح تشخیصی، آزمایشگاهی، دارویی و غیره در پرونده قابل کلیک بوده و کاربر درصورت نیاز بتواند توضیحات قابل درک در رابطه با آن دریافت نماید.
  • یکی از راهکارهای بسیار مفید جهت درک راحت تر و تفسیر بهتر اطلاعات، مصور سازی اطلاعات[۶]می‌باشد.(۶) این روش با بهره گیری از توانایی های ادراکی طبیعی افراد، به آنها کمک می‌کند تا حجم زیاد داده ها و اطلاعات را بهتر درک نمایند.

چالش ها

  • تجمیع داده ها (کدهای ICD10) از سیستم های مختلف
  • تفکیک بیماریهای مزمن و حاد براساس کدهای ICD-10
  • تشخیص بیماریهای فعال و گذشته
  • تشخیص شدت بیماری، تشخیص ناخوشیهای جزئی
  • اولویت بندی بیماریها
  • تداوم ارائه اطلاعات و تازگی مطالب در شرایط ثبات وضعیت فرد

 

سوالات:

  • در هر ویزیت پزشک حتما حداقل یک تشخیص ثبت می شود؟ اگر یک بیماری در چند ویزیت تداوم داشته باشد هر بار مجددا ثبت می شود؟
  • تریگر تولید و نمایش پیام (ثبت داده جدید در پرونده، با هر بار ورود به سیستم، در بازه های زمانی از پیش تعریف شده، در بازه های زمانی تعیین شده توسط کاربر، تصمیم گیری براساس شرایط هر فرد)
  • شیوه ارائه پیامها؟ در قالب یک سند واحد در بدو ورود فرد به سیستم یا براساس درخواست کاربر بصورت موضوع به موضوع
    • Pull : تقاضا از سوی کاربر
    • Push : بدون نیاز به اقدام از سوی کاربر

[۱] Generic information

[۲] Targeted information

[۳] Tailored information

[۴] Categorizing people based on health status

[۵] Mathers CD, Lopez AD, Murray CJ. The burden of disease and mortality by condition: data, methods and results for 2001. Global burden of disease and risk factors. 2006 Jan 1;45:88.

Information visualization

منابع:

  1. Lee, R.G. and T. Garvin, Moving from information transfer to information exchange in health and health care. Social science & medicine, 2003. ۵۶(۳): p. 449-464.
  2. DeMarco, J., M. Nystrom, and K. Salvatore, The importance of patient education throughout the continuum of health care. Journal of Consumer Health on the Internet, 2011. ۱۵(۱): p. 22-31.
  3. Zarcadoolas, C., et al., Consumers’ perceptions of patient-accessible electronic medical records. Journal of medical Internet research, 2013. ۱۵(۸): p. e168.
  4. George, M. One size does not fit all: matching patient education material to individual needs. in AAAAI Annual Meeting. ۲۰۱۷.
  5. Noar, S.M., C.N. Benac, and M.S. Harris, Does tailoring matter? Meta-analytic review of tailored print health behavior change interventions. Psychological bulletin, 2007. ۱۳۳(۴): p. 673.
  6. Hawkins, R.P., et al., Understanding tailoring in communicating about health. Health education research, 2008. ۲۳(۳): p. 454-466.
  7. Kreuter, M.W., et al., Tailoring health messages: Customizing communication with computer technology. ۲۰۱۳: Routledge.
  8. Brug, J., Computer-tailored interventions motivating people to adopt health promoting behaviours: introduction to a new approach. Patient education and counseling, 1999. ۳۶(۲): p. 99-105.
  9. Park, E.-j., A. Mcdaniel, and M.-s. Jung, Computerized tailoring of health information. CIN: Computers, Informatics, Nursing, 2009. ۲۷(۱): p. 34-43.
  10. op den Akker, H., et al., Tailored motivational message generation: A model and practical framework for real-time physical activity coaching. Journal of biomedical informatics, 2015. ۵۵: p. 104-115.
  11. Tara, M., Aspects of Information Tailoring in the 21st Century, in Encyclopedia of Information Science and Technology, Third Edition. ۲۰۱۵, IGI Global. p. 4042-4052.